„Kamieniołomy przydrożne” – zapomniane źródło lokalnego surowca dla drogownictwa - Zagożdżon, Paweł P.; Zagożdżon, Katarzyna D. (“Wayside quarries” – a forgotten source of local raw materials for road construction, 2017)
W opracowaniu zwrócono uwagę na liczne drobne wyrobiska odkrywkowe, będące pozostałością lokalnej wybiórki kamienia dla potrzeb budowy dróg leśnych na terenach górskich. Przedstawiono wyniki wstępnych prac przeprowadzonych na wybranych obszarach Gór Stołowych (okolice Polanicy Zdroju oraz Wolan) i Bialskich (stoki góry Suszycy i rejon Wielkiego Rozdroża). Ukazano cechy morfologiczne tych wyrobisk, prawdopodobny system prac eksploatacyjnych i rodzaje uzyskiwanych materiałów mineralnych. Wyrobiska wyraźnie różnią się powierzchnią oraz głębokością, co wynika z rodzaju eksploatowanej skały i formy złoża. W niektórych z nich zachowane są niewielkie pryzmy materiału płonnego, będące rodzajem miniaturowych zwałowisk wewnętrznych. W poszczególnych wyrobiskach wytwarzano produkty będące odpowiednikiem kruszyw łamanych, w innych specyficzny materiał brukarski. Wskazano środowiskowe atuty pozyskiwania lokalnego kamienia, w stosunku do współczesnej, skoncentrowanej przemysłowej produkcji kruszyw drogowych.
Hereditas Minariorum, Vol. IV, 2017, s. 241-250
Keywords: górnictwo; historia; kultura materialna; archeologia przemysłowa; kamieniołomy; historyczne wydobycie kamienia; wykorzystanie surowców in situ; Góry Stołowe; Góry Bialskie