Wykształcenie ludności II Rzeczypospolitej w świetle badań GUS - Stańczyk, Piotr (Education of population of the Second Polish Republic in the light of research by CSO, 2016)
W artykule przedstawiono zróżnicowanie struktury ludności Polski w dwudziestoleciu międzywojennym według poziomu wykształcenia (w tym umiejętności czytania i pisania) ze względu na płeć, wyznanie i miejsce zamieszkania. Głównym źródłem danych statystycznych były wyniki spisów ludności w latach 1921 i 1931. Na podstawie materiału empirycznego stwierdzono, iż dominującą pozycję w strukturze ludności według poziomu wykształcenia stanowiło wykształcenie początkowe – łącznie 37,5% ogółu ludności w wieku 15 i więcej lat; osoby z wykształceniem wyższym stanowiły 0,7% (1921 rok). W okresie II Rzeczypospolitej proces edukacji był selektywny ze względu na płeć i wyznanie, mężczyźni byli lepiej wykształceni niż kobiety. Najlepiej były wykształcone osoby wyznania ewangelickiego, a najgorzej − osoby wyznania prawosławnego. Skutkiem dużego zróżnicowania ziem polskich pod względem stopnia realizacji założeń oświaty powszechnej utrzymywała się duża dysproporcja między poszczególnymi regionami Polski w poziomie edukacji i strukturze według wykształcenia (m.in. w poziomie analfabetyzmu) – szczególnie duża była luka edukacyjna na ziemiach wschodnich, natomiast najlepszą sytuację pod tym względem odnotowano w województwach zachodnich.
Społeczeństwo i Ekonomia = Society and Economics, 2016, Nr 1 (5), s. 7-26
Keywords: II Rzeczpospolita; edukacja; poziom wykształcenia; analfabetyzm; narodowy spis ludności; The Second Polish Republic; education; level of education; illiteracy; national population census