Rozwój sektora finansowego a wzrost gospodarczy na przykładzie Indii - Ostrowska, Marta; Lach, Marika; Wójcicka, Karolina (Financial system development and economic growth - case study of India, 2013)
Celem artykułu jest omówienie problematyki związanej z zależnością pomiędzy rozwojem systemu finansowego a wzrostem gospodarczym. Określenie wpływu rozwoju finansowego na gospodarkę realną od dawna jest przedmiotem zainteresowania ekonomistów. Potwierdzeniem tego są liczne badania. Zdecydowana większość badaczy uważa, że istnieje dodatnia korelacja pomiędzy poziomem rozwoju finansowego (systemu finansowego) a wzrostem gospodarczym. Badania empiryczne stanowią potwierdzenie tezy, że kraje osiągające wyższy poziom rozwoju finansowego odnotowują także poprawę wskaźników świadczących o poziomie rozwoju społecznego. Przedmiotem analizy podjętej w niniejszym artykule jest przykład Indii, kraju rozwijającego się, w którym dokonano znaczących reform finansowych, co umożliwiło rozwój sektora bankowego oraz rynku kapitałowego. W ostatnich latach Indie znalazły się w gronie państw o znacznym potencjale rozwoju. Odnotowywany przez nie systematyczny wzrost gospodarczy pozwolił im w stosunkowo krótkim czasie dołączyć do pierwszej dziesiątki największych gospodarek świata. Reformy systemu finansowego przyczyniły się do zwiększenia liczby banków działających na rynku, umożliwiły powstanie nowych banków prywatnych oraz wejście na rynek banków zagranicznych. Jednak okazało się to niewystarczające do osiągnięcia pełnego włączenia w system finansowy. Chociaż aktywa bankowe stanowią większą część aktywów całego sektora finansowego Indii, dalszy rozwój sektora bankowego w tym kraju jest znacznie utrudniony z powodu wysokich kosztów pośrednictwa oraz ograniczenia w penetracji rynku. Pomimo względnie dużego rozmiaru sektora bankowego zaledwie ok. 55% populacji posiada konta bankowe, a 5,9% gospodarstw domowych dysponuje kartami kredytowymi. W literaturze przedmiotu uznaje się, iż mikrofinanse stanowią szansę na dostęp do usług finansowych dla uboższej części społeczeństwa, co w konsekwencji powinno mieć odzwierciedlenie w dalszym wzroście gospodarczym. Deregulacja i liberalizacja rynku kapitałowego przyciągnęły wyspecjalizowanych pośredników i przełożyły się na wzrost liczby spółek notowanych na giełdach. W okresie hossy na globalnych rynkach finansowych stosunek kapitalizacji rynkowejdo PKB w Indiach był wyższy niż w krajach wysoko rozwiniętych. Dynamiczny wzrost wartości rynkowej notowanych przedsiębiorstw nie znajduje jednak odzwierciedlenia w wartości zawieranych transakcji, o czym świadczą relatywnie niskie wartości współczynników obrotu oraz wartości transakcji na rynku akcji w relacji do PKB. W stosunkowo krótkim czasie udało się w Indiach stworzyć od podstaw prężnie działający rynek instrumentów pochodnych. Rynek instrumentów dłużnych pozostaje jednak zdominowany przez skarbowe papiery wartościowe, a dług korporacyjny stanowi jego znikomy i niepłynny segment. Rozwinięty rynek akcji oraz wzrost akcji kredytowej stanowią źródło pozyskiwania kapitału niezbędnego do stymulacji rozwoju przedsiębiorstw krajowych. Dalszy rozwój systemu finansowego stanowi wyzwanie dla Indii, jednak może być szansą na poprawę sytuacji gospodarczej tego kraju. Praca została napisana w oparciu o przegląd literatury oraz analizę danych ilościowych i jakościowych
Ekonomia = Economics, 2013, Nr 3 (24), s. 44-62
Keywords: Indie; system finansowy; wzrost gospodarczy; mikrofinanse; rynek kapitałowy; financial system; economic growth; microfinance; capital market