Relacje starzejący się konsumenci - starsi pracownicy na przykładzie rynku dóbr konsumpcyjnych - Bałandynowicz-Panfil, Katarzyna (Relations ageing consumers - older workers on the example of goods and services markets, 2013)
Proces starzenia się społeczeństw niesie za sobą szereg konsekwencji natury społecznej i gospodarczej. Rosnące znaczenie osób starszych w społeczeństwie najczęściej analizowane jest w kontekście zagrożeń dla finansów publicznych, systemów emerytalnych oraz instytucji opieki medycznej i socjalnej, wynikających przede wszystkim z rosnącego wskaźnika obciążenia demograficznego. Coraz częściej diagnozie podlega również wpływ wzrostu udziału osób w wieku poprodukcyjnym na funkcjonowanie rynku pracy oraz poszczególnych segmentów rynku dóbr konsumpcyjnych. Celem opracowania jest zbadanie wzajemnych powiązań pomiędzy starszymi pracownikami a starzejącymi się nabywcami w perspektywie zmian demograficznych. Punktem odniesienia analizy są relacje występujące na rynku dóbr konsumpcyjnych. Starzejący się konsumenci stanowią istotne wyzwanie zarówno dla samych rynków, jak i przedsiębiorstw na nich działających. Zmiany obejmują tu w szczególności reorientacje w zakresie rosnących potrzeb starszych nabywców, związanych z ich wiekiem, ale przede wszystkim stylem życia. Jednym z obszarów niezbędnych dostosowań jest polityka personalna przedsiębiorstw, odnosząca się do pełnego wykorzystania potencjału starszych wiekiem pracowników. Aby osiągnąć tak określony cel, dokonano studiów literaturowych oraz wyciągnięto z nich wnioski w oparciu o podstawowe narzędzia statystyczne. Badanie dotyczy trzech kluczowych obszarów. Dwa pierwsze: znaczenie osób starszych na rynku pracy oraz uwarunkowania zachowań starszych konsumentów, stanowią bazę, na której zbudowane zostały rozważania nad związkami pomiędzy zjawiskiem starzenia się konsumentów oraz rolą starszych pracowników w przedsiębiorstwach. Główne ustalenia potwierdzają występowanie istotnej zależności pomiędzy rosnącym znaczeniem osób starszych jako konsumentów, szczególnie przy uwzględnieniu rosnących i specyficznych ich potrzeb, oraz chęci ich zaspokojenia przez producentów towarów i usług konsumpcyjnych. Jednym z podstawowych wniosków jest także wysoka heterogeniczność starszych konsumentów, a co z tym się wiąże − różnorodność ich zachowań konsumpcyjnych. Przedsiębiorstwa w perspektywie starzenia się społeczeństw podlegają naciskom wewnętrznym, ze strony pracowników, i zewnętrznym − konsumentów. Skutecznym narzędziem odpowiedzi na nowe wyzwania jest polityka personalna przedsiębiorstw. W artykule omówiono dwie podstawowe funkcje realizowane za pomocą zarządzania starszymi wiekiem pracownikami w organizacji: dostosowawczą, wykorzystującą wiedzę i doświadczenie tej grupy wiekowej zatrudnionych do dostosowywania oferty do potrzeb starzejących się konsumentów, oraz funkcję biznesowo−promocyjną, kreującą pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa jako producenta, usługodawcy oraz pracodawcy, otwartego na osoby starsze. Praca ma charakter opisowy i rozpoczyna dyskusję nad rzadko poruszanym w badaniach zagadnieniem współzależności pomiędzy oboma rynkami w Polsce. Publikacja stanowi część pracy naukowej współfinansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytetu IV, projekt pt. "Program wdrożenia nowoczesnych elementów kształcenia w Uniwersytecie Gdańskim", Zadanie "Stypendia naukowe dla doktorantów szansą na rozwój gospodarki". Publikacja odzwierciedla jedynie stanowisko autora i projektodawca nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nim zawartość merytoryczną
Ekonomia = Economics, 2013, Nr 2 (23), s. 124-136
Keywords: starzenie się społeczeństw; zachowania konsumpcyjne; starsi konsumenci; starsi pracownicy; ageing of societies; consumer behaviour; older consumers; older workers