Rozwój lokalny i regionalny w kryzysie - Skubiak, Beata (Local and regional development after the crisis, 2013)
Świat przeżywa głębokie i długotrwałe spowolnienie gospodarcze, które bywa nazywane "wielka recesją". W porównaniu z wielkim kryzysem lat 1929-1933 i poprzednimi załamaniami gospodarczymi obecna recesja występuje w znacznie bardziej zintegrowanym gospodarczo i finansowo świecie. Sposoby radzenia sobie z kryzysem są różne w zależności od kraju i poziomu decyzyjnego (władza centralna, samorządowa). Z pewnością wpływ kryzysu na różne regiony świata jest zróżnicowany, a w znacznym stopniu zależy to od krajowej sytuacji gospodarczej i struktury sektorowej. W krótkim okresie skutki kryzysu będą bardziej odczuwały regiony o przestarzałej strukturze gospodarczej, w których dominuje sektor produkcyjny. Jednak w długim okresie skutki kryzysu w poszczególnych regionach mogą już być zróżnicowane. Od początku 2009 roku do chwili obecnej, pojawiło się wiele badań analizujących wpływ kryzysu na miasta i regiony. Niektóre prace zajmują się analizą sektorową, badając np. rynki nieruchomości, zjawisko wykluczenia mieszkaniowego lub finansowe niepowodzenia obszarów miejskich, inne analizują gospodarcze i społeczne skutki kryzysu na przykładzie różnych miast europejskich i amerykańskich czy zachowania samorządów w świetle katastrof gospodarczych. Regiony o wyspecjalizowanych procesach produkcyjnych pomimo doznanych wstrząsów zewnętrznych, jeżeli będą dobrze przygotowane do odzyskania równowagi w popycie krajowym i międzynarodowym, mogą odegrać istotną rolę w pobudzaniu wzrostu gospodarczego. W przypadku strukturalnie słabszych regionów istnieje jednak niebezpieczeństwo, że utrata miejsc pracy i firm w recesji może doprowadzić do strukturalnie niższych poziomów zatrudnienia i działalności gospodarczej. Ponadto zmniejszenie zatrudnienia oznacza, że regiony te będą bardziej podatne na kolejne cięcia wydatków publicznych celem zmniejszenia zaciągniętych w ostatnim okresie długów. Sytuacja taka będzie wymuszała na polityce regionalnej poszukiwania sposobów zwiększania efektywności i jakości wydawanych pieniędzy, na przykład poprzez współpracę i oddolne podejście do rozwoju, mobilizujące istniejące na danym obszarze podmioty i zasoby. Ważne jest także to, że działania państwa mające prowadzić do pobudzenia wzrostu gospodarczego nie mogą odbywać się kosztem ograniczania środków przeznaczonych na badania i rozwój, innowacje i kapitał ludzki. Niemniej być może jednym z najważniejszych doświadczeń kryzysu jest ustalenie zakresu gospodarczej współzależności między regionami i krajami oraz potrzeba międzynarodowej i międzyregionalnej współpracy i koordynacji w celu rozwiązania wspólnych problemów. Podobnie kryzys podkreśla znaczenie interwencji rządu − w postaci polityki zarówno monetarnej, jak i fiskalnej − dla łagodzenia problemów gospodarczych. Celem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób obecny kryzys finansowy i gospodarczy będzie miał długofalowe konsekwencje dla rozwoju lokalnego i regionalnego
Ekonomia = Economics, 2013, Nr 2 (23), s. 77-91
Keywords: kryzys finansowy; kryzys gospodarczy; rozwój regionalny; rozwój lokalny; skutki kryzysu; financial crisis; economic crisis; regional development; local development; crisis effects