Wokół osłabiania neoprotekcjonizmu rolnego Unii Europejskiej w ramach i poza WTO - Puślecki, Zdzisław W. (Around the weakening of the agricultural new protectionism of the European Union within and outside the WTO, 2013)
Celem głównym opracowania było przedstawienie problemu osłabiania neoprotekcjonizmu rolnego Unii Europejskiej w ramach i poza WTO. Cele szczegółowe natomiast to ukazanie konsekwencji neoprotekcjonizmu rolnego UE, jego łagodzenia przez WTO, stymulowania rozwoju rynków towarowych poza WTO, nowych celów perspektywicznych WPR, a także omówienie kwestii zrównoważonego rozwoju rolnictwa europejskiego. Wspólna zewnętrzna taryfa celna UE, stosowana selektywnie wobec wybranych towarów, może hamować liberalizację handlu międzynarodowego. Podkreślane jest to szczególnie przez partnerów handlowych z krajów nie należących do tego europejskiego ugrupowania integracyjnego, jako oznaka neoprotekcjonizmu handlowego. Odporność UE na cięcia taryf celnych dotyczących produktów rolnych wielokrotnie blokuje postęp w negocjacjach handlowych WTO. Ponadto kraje rozwijające się wskazują na neoprotekcjonizm w rolnictwie, usprawiedliwiając równocześnie stosowanie przez UE barier wobec importu oraz produkowanych dóbr i usług. Ograniczanie unijnych selektywnych zewnętrznych taryf celnych może być ważnym wkładem do liberalnego systemu handlowego, dostarczającego wysokich zysków nie tylko dla UE, ale też skutecznego narzędzia w walce z globalnym ubóstwem. Należy także podkreślić wysoki poziom subsydiowania budżetowego unijnego rolnictwa, co w poważnym stopniu ogranicza możliwości eksportowe krajów najsłabiej rozwiniętych. Inaczej natomiast sytuacja wygląda w bogatszych krajach rozwijających się, które paradoksalnie przyjmują podobne działania, jakie stosuje UE, polegające na zwiększaniu subsydiowania budżetowego własnego rolnictwa, co w konsekwencji wzmaga zniekształcanie światowej wymiany handlowej. W konkluzjach rozważań wskazuje się, że w perspektywie funkcjonowania WPR istotna jest potrzeba osłabienia neoprotekcjonizmu rolnego w ramach i poza WTO. W wyniku niezbędnych reform WTO powinna nadal stymulować liberalizację handlu międzynarodowego, a także bardziej niż dotychczas wspierać rozwój krajów trzeciego świata, szczególnie poprzez aid for trade. Ostatni etap wielostronnych rokowań handlowych w sprawie liberalizacji handlu międzynarodowego w ramach Rundy Doha należałoby poświęcić przede wszystkim problemowi zmniejszania kosztów krajów rozwijających się przy ich wchodzeniu na rynek światowy z towarami przemysłowymi, rolnymi i usługami. Wszystko wskazuje na to, że podjęte reformy będą kontynuowane, co stworzy korzystne warunki umożliwiające zakończenie Rundy Doha, jeżeli nie nastąpi dalsze różnicowanie stanowisk negocjacyjnych i nie pojawi się wyraźny konflikt interesów, także w grupie krajów rozwijających się. Unia Europejska powinna przy tym sama, niezależnie od perspektyw negocjacji handlowych w ramach WTO, rozważyć, jakie dalsze posunięcia liberalizacyjne związane z WPR byłyby korzystne zarówno dla Unii, jak i dla krajów trzecich, zwłaszcza najsłabiej rozwiniętych. W wyniku osłabienia roli WTO w rezultacie braku porozumienia końcowego Rundy Doha wrosło znaczenie bilateralnych porozumień handlowych, a także innych instytucji międzynarodowych, takich jak grupa G20. Należy podkreślić, że we współczesnym wielobiegunowym świecie coraz większego znaczenia nabierają porozumienia i więzi regionalne. Ponadto, co jest także ważne z punktu widzenia teoretycznego, osłabieniu ulegają uzasadnienia względów praktycznych, a zwiększa się znaczenie rozwiązań normatywnych
Ekonomia = Economics, 2013, Nr 2 (23), s. 30-48
Keywords: liberalization; neoprotekcjonizm; polityka rolna; Unia Europejska; WTO; liberalizacja; new protectionism; agricultural policy; the European Union