Uwarunkowania rozwoju kapitału intelektualnego w kontekście sytuacji sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego - Wosiek, Małgorzata (Determinants of development of intellectual capital in the context of financial condition of self-government entities, 2012)
Celem opracowania jest wskazanie skutków pogarszającego się stanu finansów publicznych i wpływu tego zjawiska na zdolność do realizacji zadań społeczno-gospodarczych przez samorządy terytorialne (gminy, powiaty, województwa). Uwagę skoncentrowano na działaniach, które tworzą przestrzeń do rozwoju kapitału intelektualnego lokalnych społeczności - usługach społecznych (oświata, ochrona zdrowia, kultura) oraz aktywności inwestycyjnej. Rozważania prowadzono w kontekście hipotezy badawczej, że wydatki ukierunkowane na rozwój kapitału intelektualnego z różną wrażliwością reagują na obniżający się potencjał wydatkowy samorządów. Wnioskowanie przeprowadzono w oparciu o analizę dynamiki oraz struktury dochodów i wydatków budżetowych oraz poziomu zadłużenia samorządów w latach 2007-2011 na tle tendencji obserwowanych po 1999 r. Narastający w latach 2007-2011 dług i deficyt finansów publicznych znalazł swoje odbicie w obniżeniu potencjału wydatkowego samorządów terytorialnych oraz we wprowadzeniu dodatkowych, systemowych utrudnień w realizacji zadań społeczno-gospodarczych przez te jednostki. Cięcia dotknęły także działań wspierających rozwój kapitału intelektualnego lokalnych społeczności. Największe oszczędności poczyniono, co prawda, w wydatkach kulturalnych, o drugoplanowym znaczeniu z punktu widzenia rozwoju lokalnego. W sferze usług społecznych obawy budzi jednak skala redukcji wydatków prorozwojowych - przeszło dwukrotnie wyższa w porównaniu ze zmianami ogólnych wydatków inwestycyjnych. Relatywnie największą odpornością na obniżenie dochodów wykazały się wydatki oświatowe. W ich przypadku ujawnia się jednak problem swoistej bezradności w racjonalnym kształtowaniu ich struktury. Zjawiska te są właściwe dla wszystkich szczebli administracji samorządowej. W istniejących warunkach samorządy terytorialne powinny szukać realnego rozwiązania problemu nie tyle w redukcji prorozwojowych wydatków inwestycyjnych, ile w funkcjonalizacji wydatków bieżących.
Ekonomia = Economics, 2012, Nr 4 (21), s. 258-274
Keywords: usługi społeczne; samorząd terytorialny; kapitał intelektualny; social services; local self-government; intellectual capital