Zależności między bezpieczeństwem wewnętrznym Unii Europejskiej a polityką Republiki Azerbejdżanu wobec Federacji Rosyjskiej - Kujawa, Karol; Zasztowt, Konrad (The Relationship Between the Internal Security of the European Union and the Republic of Azerbaijan’s Policy Towards the Russian Federation, 2024)
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników analizy ukazującej znaczenie Azerbejdżanu jako jednego z ważniejszych partnerów Unii Europejskiej (UE) w kontekście dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego, budowy odporności energetycznej państw członkowskich oraz wysiłków na rzecz izolacji gospodarczej Rosji. Analiziepoddano m.in. oficjalne stanowiska UE i Azerbejdżanu, dane statystyczne o przesyle gazu, umowy bilateralne i memoranda, oświadczenia polityków oraz raporty ekspertów i media z lat 2014 – 2025. Autorzy zaznaczają, że w kontekście rosnących napięć geopolitycznych i wojny w Ukrainie prowadzonej przez Rosję znaczenie alternatywnych źródeł gazu, w tym dostaw z Azerbejdżanu, systematycznie rośnie. Wyniki analizy pokazują, że w regionie bałkańskim dostawy z Azerbejdżanu obniżyły uzależnienie od rosyjskich surowców w Bułgarii i częściowo w Serbii, natomiast szczególnie ważną rolę w dywersyfikacji importu gazu azerbejdżański surowiec odgrywa w przypadku Grecji, Turcji oraz przede wszystkim Gruzji. Artykuł analizuje także sytuacje krajów sąsiadujących, lecz nie będących członkami UE, których stopień zróżnicowania źródeł importu gazu i uniezależnienie od rosyjskiego surowca ma także znaczenie dla szerzej rozumianego bezpieczeństwa samej Unii i jej państw członkowskich. Jednocześnie autorzy stwierdzają, że w krótkim okr sie nie przewiduje się istotnego wzrostu eksportu azerbejdżańskiego gazu do państw Europy Południowo-Wschodniej, co podkreśla konieczność dalszego rozwoju infrastruktury dywersyfikacyjnej, takiej jak m.in. interkonektory i terminale LNG.
Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, nr 53(4)/2024, s. 101-113
Keywords: bezpieczeństwo energetyczne; Unia Europejska; Rosja; Europa Południowo-Wschodnia; Turcja; Azerbejdżan; gaz ziemny