Analiza interwencji na przykładzie badania wpływu pandemii COVID-19 na dzietność za pomocą modeli SARIMA - Kozaczewska, Kornelia (Intervention Time Series Analysis Based on the Example of Examining the Impact of the COVID-19 Pandemic on Fertility Using SARIMA Models, 2024)
Wystąpienie pandemii mogło różnie wpłynąć na liczbę urodzeń – zależało to od wielu czynników społecznych, ekonomicznych i zdrowotnych. Problemem badawczym w niniejszym artykule jest określenie, w jakim stopniu pandemia COVID-19 wpłynęła na dzietność w Polsce. Efekty takiego zdarzenia mogą być trwałe, ale mogą też mieć krótkoterminowe skutki. W pracy dokonano analizy wpływu pandemii COVID-19 na dzietność w Polsce, wykorzystując do tego modele SARIMA. Dane dotyczące liczby urodzeń pochodzą z Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Model I lepiej przewidywał liczbę urodzeń, co sugeruje, że COVID-19 nie wpłynął tak mocno na wcześniej podjęte decyzje reprodukcyjne. Jednocześnie dla modelu II wartości zaobserwowane były wyższe niż prognozowane. Badanie należałoby powtórzyć, wykorzystując bardziej skomplikowane metody, np. transmitancję operatorową (transfer function). Pełne skutki wpływu pandemii COVID-19 na dzietność mogą być jeszcze nieznane, co sugeruje potrzebę dalszej analizy.
Kozaczewska, K. (2024). Analiza interwencji na przykładzie badania wpływu pandemii COVID-19 na dzietność za pomocą modeli SARIMA. W: A. Stanimir (red.), Współczesne problemy społeczno-ekonomiczne w ujęciu analitycznym (s. 69-85). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Keywords: dzietność; liczba urodzeń; pandemia; COVID-19; modelowanie; SARIMA; prognozowanie; analiza interwencji; szeregi czasowe; fertility; number of births; pandemic; modeling; forecasting; intervention analysis; time series