Teoretyczne i analityczne ramy koncepcji globalnych łańcuchów wartości - Mazurek, Szymon (Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 2024)
W literaturze przedmiotu poświęconej globalnym łańcuchom dostaw dominuje podejście historyczne. Zazwyczaj przyjmuje ono postać chronologicznych rozważań dotyczących kolejności powstawania kluczowych pojęć, koncepcji wyjaśniających poszczególne zjawiska składowe oraz ich formalizacji w postaci modeli ekonomicznych. Jednak zagadnienie GVC jest wielowątkowe i multidyscyplinarne; bazuje na powstałym w różnym czasie dorobku teoretycznym takich dyscyplin, jak ekonomia, nauki o zarządzaniu, geografia ekonomiczna czy polityka gospodarcza, które wzajemnie się przenikają i wchodzą w różne interakcje. Trudno również ukazać je w postaci spójnego chronologicznego procesu. Z tego względu wskazano osiem wątków teoretycznych koncepcji globalnych łańcuchów wartości, które – choć osobne – zazębiają się, tworząc teoretyczne i analityczne ramy tego pojęcia. Są to zatem następujące zagadnienia: podziału pracy i specjalizacji, łańcucha wartości, internalizacji (granic przedsiębiorstwa), lokalizacji, liberalizacji i globalizacji, technologii i branży, cyfryzacji oraz złożoności. Rozważania ekonomiczne (zarówno te wcześniejsze, jak i te całkiem współczesne) dotyczące każdego z wymienionych zagadnień wniosły znaczny wkład w badania globalnych łańcuchów wartości. Co więcej, rozstrzyganie dylematów związanych z tymi problemami (na poziomie zarówno decyzji biznesowych, jak i polityki gospodarczej) pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób i z jakich powodów doszło do powstania tego rodzaju struktur oraz jakich zmian w ich kształcie możemy się spodziewać w przyszłości.
Mazurek, S. (2024).Teoretyczne i analityczne ramy koncepcji globalnych łańcuchów wartości.W: B. Drelich-Skulska, S. Bobowski, P. Pasierbiak (red.), Globalne łańcuchy wartości – funkcjonowanie, dylematy, wyzwania (s. 16-46). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Keywords: globalne łańcuchy wartości; międzynarodowy podział pracy; specjalizacja; łańcuch wartości; globalizacja; granice przedsiębiorstwa; międzynarodowa lokalizacja produkcji